Emissiehandel tussen landen

Het Protocol van Kyoto voorzag een uitwisseling van emissierechten tussen landen (“Partijen”) die het VN-Klimaatverdrag ondertekend hebben. Deze emissiehandel tussen landen zal deze Partijen toelaten hun reductiedoelstelling op een economisch efficiënte manier te behalen. In aanvulling van de inspanningen op nationaal vlak zullen ze eventuele tekorten kunnen aanvullen door bv. bijkomende uitstootrechten te verwerven via emissiehandel. Indien ze daarentegen een grotere emissiereductie realiseren, zullen ze dit overschot kunnen verkopen aan andere landen die zelf meer denken te zullen uitstoten dan wat het Protocol hen toestaat. Deze emissiehandel tussen landen is in 2008 in werking getreden. Meer info.

  Emissiehandel tussen bedrijven

Vanaf 1 januari 2005 voerde de Europese Gemeenschap echter reeds een gelijkaardig systeem in van emissiehandel tussen bedrijven. Dit systeem is van toepassing op de “grote CO₂-uitstoters” op de markt (met een verbrandingscapaciteit van minimum 20 Megawatt): installaties actief op het vlak van de energieproductie, de productie en verwerking van ferrometalen, de delfstoffenindustrie of de papier- en pulpvervaardiging.

De Belgische bevoegde overheden (de gewesten en de federale staat) verleenden aan de betrokken industriële installaties een bepaalde hoeveelheid uitstootrechten voor broeikasgassen in de periode 2005-2007. (zie "Nationaal toewijzingsplan”). De exploitanten van deze installaties moeten jaarlijks evenveel rechten inleveren als ze werkelijk uitgestoten hebben, op straffe van boete. En elk jaar moeten ze door middel van een emissierapport aantonen dat ze onder hun limiet zijn gebleven.

  Een markt met vraag en aanbod

Om onder die limiet (het aantal verleende uitstootrechten) te blijven, hebben de exploitanten de keuze tussen investeringen in energiebesparende maatregelen of de aankoop van bijkomende uitstootrechten (emissierechten). De kostprijs en de technische haalbaarheid van de maatregelen - en uiteraard ook de kostprijs van die emissierechten op de markt - zullen bepalen welke strategie een bedrijf in de praktijk zal toepassen.

Ondernemingen die er daarentegen in slagen om hun uitstoot op een goedkope manier terug te dringen, zullen een overschot aan uitstootrechten opbouwen. Deze kunnen ze verkopen aan ondernemingen die hun uitstoot enkel tegen hoge kosten kunnen terugschroeven. Het gemeenschappelijke resultaat is hetzelfde, maar de totale kosten zijn lager.

De uitstootrechten van de industriële installaties en de transacties met die rechten worden geregistreerd in het nationaal register voor broeikasgassen van het land waar de installatie is gevestigd.

Zodra dit register volledig operationeel is en via het Europese onafhankelijke transactielogboek met andere nationale registers in Europa verbonden is, kunnen bedrijven in België emissierechten uitwisselen met andere bedrijven in België of in andere landen waarvan het register eveneens is aangesloten. Een overzicht van de operationele registers in Europa vindt u op de website van de Europese Commissie.