Van begin juli tot eind december 2010 is België voorzitter van de Europese Ministerraad. Zo’n voorzitterschap is eigenlijk een periode van 6 maanden gedurende dewelke één van de EU-lidstaten een coördinerende rol (binnen de EU) toebedeeld krijgt. Voor elk thema is het dan die lidstaat die de agenda bepaalt, de vergaderingen en onderhandelingen voorzit, de commuinicatie voorbereidt, enz. Ook voor de klimaatonderhandelingen is dit het geval.

Om deze taak naar behoren te kunnen vervullen, is een ploeg van ongeveer 40 man aanwezig op deze conferenties : de delegatieleider, experten van zowel het federal niveau als van de gewesten die elk in hun vakgebied de onderhandelingen leiden of opvolgen, communicatoren, wetenschappers van universiteiten en instellingen, en een ondersteunend team voor de logistiek.

De officiële delegatie telt daarnaast ook nog een aantal andere deelnemers:

• De federale en gewestelijke leefmilieuministers
• De Belgische ambassadeur in Mexico
• Parlementsleden
• Leden van de verschillende ministeriële kabinetten
• Vertegenwoordigers van vakbonden (ACV, ABVV)
• Vertegenwoordigers van federaties (VBO, Essenscia)
• Vertegenwoordigers van NGO’s (Oxfam, Greenpeace, WWF, enz.)

De vertegenwoordigers van vakbonden, federaties en NGO’s nemen niet deel aan de onderhandelingen maar willen het debat wel van nabij volgen, via side events en andere kontakten informatie vergaren, druk uitoefenen op de beleidsmakers, enz.

Een grote delegatie ?

In de pers zijn reeds enkele meldingen gemaakt van de “bijzonder grote” Belgische delegatie. Het is een feit dat de Belgische delegatie officieel 108 geregistreerde personen telt, maar dit aantal geeft een vertekend beeld van de middelen die het Belgisch voorzitterschap inzet. Eerst en vooral omvat dit totaal ook een groot aantal externe vertegenwoordigers (werkgevers, de vakbonden, NGO’s enz), die op eigen kosten aanwezig zijn. De Belgische delegatie helpt hen graag met de registratieprocedure en wil zo op een transparante manier het maatschappelijk middenveld bij de onderhandelingen betrekken. Daarbij komt ook dat meer dan de helft van de ingeschrevenen (zoals de Ministers en hun kabinetten, … ) enkel de laatste dagen van de conferentie bijwonen.

Het aantal experten, die gedurende de ganse onderhandeling ter plaatse zijn en de verschillende deelthema’s opvolgen, is veel beperkter en bedraagt slechts 45 personen. We mogen niet vergeten dat tijdens deze onderhandelingen een grote reeks inhoudelijke thema’s aan bod komen (Further action, aanpassing, emissies afkomstig van scheep- en luchtvaart, (veranderingen in) landgebruik en bosbouw, flexibiliteitsmechanismen, rapportering, wetenschappelijke, financiële en juridische aspecten, technologie, informatie en educatie), die in 6 verschillende vergaderingen opgevolgd worden (COP, COPMOP, SBI, SBSTA, KP-track en LCA-track). De complexiteit van het process en de schijnbare overvloed aan onderhandelingstrajecten heeft te maken heeft met de diversiteit onder deelnemende landen en het groot aantal instrumenten om het klimaatprobleem aan te pakken.

Bovendien mag niet vergeten worden dat België in de tweede helft van 2010 voorzitter is van de Europese Raad en in die hoedanigheid ook een belangrijke coördinerende rol op EU- vlak speelt. Om die reden zijn de experts ook vaak “issue leaders” op Europees vlak. Zij moeten zorgen voor het stroomlijnen van de EU-positie en zijn verantwoordelijk voor het verdedigen van deze positie naar andere landen toe. Er is in Cancún ook een achtkoppig logistiek team aanwezig voor de organisatie van de vergaderingen, het kopiëren van documenten en om de nodige werkruimten voor de experten te voorzien. Als voorzitter dient Belgie namelijk te zorgen voor de kantoorbenodigdheden en vergaderfaciliteiten van de hele Europese delegatie.

Tot slot zijn er ook de vier leefmilieuministers aanwezig, elk met één of meerdere kabinetsmedewerkers, in lijn met het Belgisch federaal model. Dit is niet uitzonderlijk, want ook andere gefedereerde staten zoals Duitsland vaardigen meerdere ministers af naar deze klimaattop.

Het verloop van een dag

Deelnemen aan dergelijke klimaatonderhandelingen is een intensieve bezigheid met lange werkdagen. Een gemiddelde dag ziet er volgt uit:

> 7u30 - Belgische coördinatievergadering: de delegatieleider en de experten van de Belgische ploeg geven feedback over de moeilijkheden en resultaten van de onderhandelingen van de vorige dag, waarna de prioriteiten voor de nieuwe dag besproken worden

> 8u30 - Europese coördinatievergadering: een analoge vergadering waarbij de delegatieleiders en vertegenwoordigers van de verschillende EU-lidstaten betrokken zijn.

> 10u - ??u: onderhandelingen in diverse thematische werkgroepen, bilaterale vergaderingen tussen landen en verder side events waarop lidstaten, wetenschappers, NGO’s… nieuwe rapporten voorstellen, oproepen lanceren, debatten lanceren, enz.

> 19 – 20u - ‘troika’-vergadering: een EU-overleg met de toponderhandelaars van de behandelde thema’s, de Europese Commissie en het team dat Europees voorzitter is. Hierop worden de vorderingen en problemen in kleine groep besproken, strategieên uitgewerkt en de agenda van de Europese coördinatievergadering van de volgende ochtend besproken.

Op het einde van de dag – en vaak tot in de late (vroege) uurtjes - worden door het voorzitterschap ook korte verslagen met de stand van zaken en de bereikte resultaten voorbereid, die de ochtend daarop op de Europese coördinatievergadering uitgedeeld worden om een maximale informatiedoorstroming mogelijk te maken.

Op geregelde tijdstippen worden ook persconferenties of persbriefings georganiseerd om de aanwezige journalisten te informeren over de uitdagingen, de stand van zaken en de bereikte resultaten.

Head of Delegation
	Peter Wittoeck Head of Delegation FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
	Ulrik Lenaerts Deputy Head FPS - Foreign Affairs, Foreign Trade & Development Cooperation
Expert Group - Further Action
	Marc Pallemaerts Pilot Institute for European Environmental Policy (IEEP)
	Geert Fremout Co-pilot FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
	Julien Guillaume Co-pilot Brussels Environment - IBGE/BIM
	Pieter Logghe Co-pilot Flemish Government - Environment, Nature and Energy Department
	Joelle Desepibus Co-pilot World Trade Institute
	Delia Villagrasa Co-pilot European Climate Foundation (ECF)
Expert Group- Adaptation
	Stéphane Nicolas Pilot AWAC - Agence Wallonne de l’Air et du Climat
	Cécile Batungwanayo Co-pilot AWAC - Agence Wallonne de l’Air et du Climat
	Yannick Ghelen Co-pilot FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
Expert Group - Bunker Fuels
	Ruth Declerck Pilot Flemish Government - Environment, Nature and Energy Department
	Dries Maebe Co-pilot Flemish Government - Environment, Nature and Energy Department
Expert Group- Finance
	Jozef Buys Pilot FPS - Foreign Affairs, Foreign Trade & Development Cooperation
	Benjamin Denis Co-pilot FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
	Vicky Noens Pilot (Budget) et co-pilot (Finances) Flemish Government - Environment, Nature and Energy Department
	Johan Dubois Co-pilot FPS - Finance
Expert Group - Legal matters
	Nathalie Boucquey Pilot FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
	Sophie Vancauwenbergh Co-pilot Flemish Government - Environment, Nature and Energy Department
	Jacob Werksman Co-pilot World Resources Institute
	Sebastian Oberthür Co-pilot Institute for European Studies (Free University of Brussels)
Expert Group - Land use and Forestry
	Christophe Van Orshoven Pilot FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
	André Guns Co-pilot AWAC - Agence Wallonne de l’Air et du Climat
	Patrick Hollebosch Co-pilot FPS - Foreign Affairs, Foreign Trade & Development Cooperation
	Dieter Cuypers Co-pilot Vito nv
Expert Group - Mechanisms
	Sophie Closson Pilot FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
	Samuel Buys Co-pilote FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
	Olivier Kassi Co-pilot FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
F-Gas and Ozone
	Alain Wilmart Pilot FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
Expert Group - Reporting
	Jeroen Vandeur Co-pilot Flemish Government - Environment, Nature and Energy Department
	Teresa Elola Calderon Co-pilot Wallonie - Bruxelles International
Expert Group - Science
	Martine Vanderstraeten Pilot BELSPO
	Tom Dauwe Co-pilot Vito nv
	Philippe Marbaix Co-pilot Université catholique de Louvain (UCL)
Expert Group - Technology
	Etienne Hannon Pilot FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
	Sarah Kuen Co-pilot FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
	Georges Liebecq Co-pilot AWAC - Agence Wallonne de l’Air et du Climat
ETMA - European Task Group on Modelling / Assessment
	Ben Matthews Pilot Université catholique de Louvain (UCL)
Article 6 - Information / Education
	Martine Leroux Pilot AWAC - Agence Wallonne de l’Air et du Climat
Coordination
	Rik De Baere Coordination Flemish Government - Environment, Nature and Energy Department
	Karla Schoeters Coordination Vito nv
	Dries Maebe Coordination SBI Flemish Government - Environment, Nature and Energy Department
	Stéphane Cools Coordinatie SBSTA AWAC - Agence Wallonne de l’Air et du Climat
Communication
	Luc Dries Communication FPS - Public Health, Food Chain Safety & Environment
	Dries Acke Communication European Climate Foundation (ECF)